Om welke gassen gaat het?
Het betreft zgn. onconventionele gassen. Dit zijn vormen van
aardgas die niet of nog niet met rendement winbaar zijn. Deze
gassen bevinden zich op 3000 tot 4000 meter diepte en zijn
opgesloten in de schalies en de mergellagen uit de Liastijd.
De zgn. 'conventionele' gassen bevinden zich in makkelijker
ontginbare gasbellen of grondlagen.
Welke
regio's betreft het?
Het gaat om Europa, te weten Zuid Oost Frankrijk (o.a. Montélimar,
Valvignères en de Larzac streek) de regio Parijs, Beieren
(Duitsland), Scandinavië (Zweden), Polen, en om Rusland,
Afrika, het Amerikaanse continent, China en India.
Vanaf
welk tijdstip?
De
proefboringen rond Montélimar, Villeneuve-de-Berg en
Valvignères kunnen vanaf januari 2011 beginnen. Daarmee
is dit een van de eerste gebieden in Europa waar geboord gaat
worden, en dat terwijl de ramp zich al aan het voltrekken
is in de Verenigde Staten en in Canada en er daar ook veel
ophef over is.
Wie
is er voor, wie is er tegen?
De discussie staat boven de partijen en moet politiek gezien
ook neutraal blijven. Het gaat over onze planeet, over de
komende generaties, en het is niet een soort zuilenoorlog.
De gemeenteraad van Valvignères (een patchwork van
politieke kleuren)heeft op dinsdag 25 januari 2011 UNANIEM
voor een moratorium gestemd tegen de winning van deze gassen.
Op vrijdag 28 januari heeft Villeneuve-de-Berg voor eenzelfde
moratorium gestemd.
Welke
methode wordt gebruikt?
Er wordt verticaal geboord totdat de boor op het leisteen
stuit, op een diepte van minstens 3000 meter. Vervolgens worden
er vanaf iedere verticale put maximaal acht horizontale boorputten
met een lengte tot 1500 meter geboord. In de VS zijn er intussen
al duizenden van deze putten geboord.
Hoe
wordt dit gas gewonnen?
Grote hoeveelheden water, gemengd met zand en chemicaliën
worden onder hoge druk door de boorgaten geperst met het doel
het gesteente te kraken of te scheuren (hydraulic fracturing).
De zandkorrels houden de scheurtjes open, waardoor het gas
gemakkelijk vanuit de schalie naar de boorput kan vloeien.
De benodigde hoeveelheid water per boorput is gelijk aan de
inhoud van 6 Olympische zwembaden. In de Ardèche zal
er Rhône water worden aangevoerd per tankwagen. Per
put moet er op 800 tankwagens gerekend worden, en er wordt
gesproken over tientallen putten in de regio.
Wat
zijn de zichtbare gevaren?
De verbranding van overtollig gas in een fakkel veroorzaakt
luchtvervuiling. Met het gas komt ook een deel van het water
en de chemicaliën die bij het kraken zijn gebruikt weer
naar de oppervlakte (het overige deel blijft in de bodem).
Deze 'restproducten' worden in de openlucht opgeslagen. De
gassen die tijdens de proeffase worden gewonnen moeten ter
plekke worden verbrand omdat er geen verbinding bestaat naar
een opslagplaats.
Wat
zijn de grootste risico's?
-
De dikte van de op 3000 meter diepte gelegen poreuze rotslaag
kan verkeerd worden geschat. Daardoor kan het zijn dat er
teveel kracht wordt gebruikt voor het scheuren van de rotsen.
De kans bestaat dan dat er verbindingen ontstaan tussen de
gescheurde schalie en naastgelegen geologische lagen, waaronder
eventueel een waterhoudende laag. Dit probleem heeft zich
in de VS al voorgedaan.
- Bij slechte isolatie van de boorput kan het grondwater worden
verontreinigd (dit is in Canada gebeurd).
Energetische
onafhankelijkheid?
Terwijl er wordt gesproken over het terugbrengen van broeikasgassen
en het verminderen van ons energieverbruik, is er bij de winning
van schaliegas juist heel veel energie nodig en daarnaast
is het een buitengewoon vervuilende aangelegenheid. Uit onderzoeken
blijkt dat de helft van de gewonnen energie bij het winnen
verbruikt wordt, om nog niet over diverse vervuilingen te
spreken. Daarbij komt nog dat het om een Amerikaanse technologie
gaat en Frankrijk voor een groot deel van Amerikaanse firma's
afhankelijk zal zijn bij uitvoering van deze gaswinning.
Rendabiliteit?
Voor enkele betrokken investeerders zal het uiterst lonend
zijn. Alleen al voor de fase van de proefboringen rond Villeneuve-de-Berg
heeft de betrokken firma 40 miljoen Euro uitgetrokken!
Voor de mens en voor de planeet echter zal de schade op lange
termijn zowel onder als boven de grond onherstelbaar zijn.
Respect
voor het milieu?
De in maart 2010 - buiten ons weten om - verleende vergunningen
voor de proefboringen zijn vrijgesteld van (normaal gesproken)
verplicht onderzoek naar de gevolgen voor het milieu.
Proefboring
of gaswinning?
In de van 2011 tot 2013 lopende fase van het proefboren worden
dezelfde methodes gebruikt als tijdens de gaswinningfase die
in 2013 moet beginnen. Zonder twijfel zullen sommige boringen
rendabel blijken en zelfs als dat in Polen zou zijn, dan is
het belangrijk om solidair te blijven om deze ondergrondse
vernielingen, die ontegenzeggelijk gevolgen zullen hebben
op het oppervlakteniveau, te voorkomen.
En
het toerisme dan?
Stelt u zich eens voor dat het grondwater bij Fontaine de
Vaucluse via een boorput besmet wordt. Rond deze toeristische
trekpleister circuleert het water ondergronds over tientallen
kilometers! En wat dacht u van het toeristische belang van
boortorens tussen de wijngaarden, bij de Pont d'Arc of de
Eiffeltoren ( ja, laten we niet vergeten dat dit ook de regio
Parijs betreft…)!
Het
zit het met het agrarische aspect?
Het kwaad is nog niet geschied, maar mobilisatie is dringend
nodig, in de eerste plaats in de betroffen gebieden maar ook
elders. Kunt u zich indenken wijn te kopen uit de Ardèche,
olijven uit Nyons, aardbeien uit de regio Parijs of biologisch
geteelde groente uit de Larzac streek, allemaal geproduceerd
in de schaduw van een boortoren? Dit alles begoten met al
was het maar 'licht' vervuild grondwater! En zou u alleen
nog maar bronwater uit flessen willen drinken?
Een slang die zichzelf
in de staart bijt?
Een persoonlijke gedachte:
Het lekkere drinkwater uit onze kraan is afkomstig uit een
waterput die slechts 1400 meter verwijderd is van de belangrijkste
verticale boorput die er in Valvignères komen zal.
Als we in de toekomst water uit flessen moeten drinken, dan
houdt dat in dat er daarvoor plastic flessen geproduceerd
moeten worden, gevuld, vervoerd, gekocht en gerecycled (dat
is pas ecologisch!) Dankzij het schaliegas zal alle benodigde
energie beschikbaar zijn. We kunnen dan zelfs water uit Australië
laten komen, want als ik me niet vergis hebben ze daar geen
schaliegas, en dus geen risico op vervuiling door gaswinning...
Dit
is in het kort hoe de situatie ervoor staat. Als u over de
ontwikkelingen hierin geïnformeerd wilt blijven, laat
het me dan weten.
Met dank voor uw belangstelling,
en met vriendelijke groeten,
Denis ROBERT
Het
GDF-Suez project (in het frans). GDF-SUEZ, heeft samen
met een amerikaanse maatschappij de vergunning van Villeneuve-de-Berg
verkregen. Dit document komt pedagogisch en geruststellend
over. Er wordt gesproken over gemeeschappelijk beraad,
over informatiegeving aan de bevolking, onderzoek
naar de milieugevolgen... Toch hebben we het bestaan
van dit project, waarvoor de vergunningen in maart 2010 verleend
zijn pas in januari 2011 vernomen... en de burgemeester van
Villeneuve-de-Berg werd zelfs door de inwoners van Valvignères
op de hoogte gesteld!
Er is een onmiskenbaar verschil tussen de politieke redevoeringen
en de beslissingen die genomen worden. Op 8 februari 2011,
terwijl het begin van de boringen op handen leek te zijn in
Villeneuve-de-Berg, waren wij nog steeds via onze eigen beperkte
middelen op zoek naar informatie en was er nog geen enkel
onderzoek naar milieugevolgen gestart... Nu, aan het begin
van de zomer 2011, wordt er onder druk van de mobilisatie
eindelijk milieuonderzoek uitgevoerd door dezelfde ministeries
die de vergunning verleend hebben...
Sprak
het document nou over beraad, informatiegeving, en onderzoek
naar milieugevolgen...?
